หลังจากเที่ยวบินสองครั้งล่าสุดของยานอวกาศ “จูโน” ที่บินผ่านดวงจันทร์ “ไอโอ” องค์การการบินและอวกาศแห่งสหรัฐหรือนาซาก็ได้รับข้อมูลที่น่าประหลาดใจหลายประการ ซึ่งมีทั้งภูเขาที่สูงตระหง่านอย่างเหลือเชื่อ และทะเลสาบลาวาที่กำลังเดือดพล่านพร้อมเกาะกลางทะเล
ข้อมูลใหม่เอี่ยมเหล่านี้ได้รับการเผยแพร่ออกมาเมื่อวันที่ 17 เม.ย. 2567 โดย สกอตต์ โบลตัน ผู้สืบสวนหลักของภารกิจ “จูโน” จากงานประชุมสมัชชาของ European Geophysical Union
โบลตันระบุว่า ปกติแล้ว ไอโอ ซึ่งเป็นดวงจันทร์ของดาวบริวารของดาวพฤหัสบดีนั้น เต็มไปด้วยภูเขาไฟ ซึ่งมีการตรวจจับการปะทุได้เป็นบางครั้ง นอกจากนี้ ยังพบรายละเอียดบางอย่างที่น่าทึ่ง กล่าวคือพบว่ามีเกาะเล็ก ๆ อยู่กลางทะเลสาบลาวาที่กำลังเดือดอยู่บนผิวดวงจันทร์ไอโอ
นอกจากนี้ อุปกรณ์ที่ใช้บันทึกภาพยังสามารถให้ข้อมูลได้ว่า พื้นผิวบางส่วนของดวงจันทร์ไอโอนั้นเรียบลื่นเหมือนกระจก คล้ายกับลักษณะของหินออบซิเดียนหรือหินแก้วภูเขาไฟที่เคยมีการนำมาใช้ทำเป็นกระจกในยุคโบราณ
ยานจูโนได้บินผ่านไอโอระหว่างเดือนธ.ค. 2566 ถึงเดือนก.พ. 2567 ซึ่งเก็บภาพและข้อมูลพื้นผิวของไอโอได้ราว 1,500 กม. รวมทั้งส่วนเหนือสุดของดวงจันทร์ไอโอ นอกจากนี้ยังได้บันทึกภาพของยูโรปา ซึ่งเป็นดวงจันทร์บริวารอีกดวงหนึ่งของดาวพฤหัสบดี ซึ่งมีพื้นผิวเป็นน้ำแข็งและแตกต่างจากพื้นผิวที่มีอุณหภูมิสูงจัดของไอโอโดยสิ้นเชิง
ข้อมูลภาพใหม่ของไอโอที่ได้จากยานจูโนนี้เป็นการนำข้อมูลภาพที่ได้จากสัญญาณคลื่น MWR (Microwave Radiometer) และกล้อง JunoCam นำมาประกอบกัน
ทีมวิจัยของยานจูโนตั้งชื่อภาพภูเขาลูกใหม่นี้ว่า Steeple Mountain แม้ว่าทางนาซาจะไม่ได้ระบุถึงความสูงของภูเขาในภาพ แต่ถือว่าเป็นหนึ่งในโครงสร้างธรรมชาติที่สูงที่สุดบนพื้นผิวของไอโอ คาดว่าจะมีความสูงประมาณ 16 กม.
เว็บไซต์ของนาซาระบุว่า พื้นผิวของไอโอเต็มไปด้วยภูเขาไฟและมีการแผ่รังสีที่รุนแรงจนไม่น่าจะเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตได้ อย่างไรก็ตามก็ยังถือว่าเป็นพื้นที่ที่เหมาะกับการทดลองสำหรับนักวิจัยในการทำความเข้าใจวิวัฒนาการของระบบสุริยจักรวาล พื้นผิวของไอโอจะมีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ เนื่องจากมีลาวาไหลทับชั้นหินและกลายเป็นพื้นผิวชั้นใหม่ตลอดเวลา
ที่มา : gizmodo.com
เครดิตภาพ : NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSS
