เดินหน้าพัฒนาแบบจำลองเศรษฐมิติขั้นสูง เตรียมยกระดับการวิเคราะห์ให้แม่นยำ

นายพีรพันธ์ คอทอง เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า สศก. ให้ความสำคัญกับการยกระดับงานวิเคราะห์และคาดการณ์เศรษฐกิจการเกษตรให้มีความแม่นยำ รอบด้าน เพื่อให้ทันต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งความผันผวนของเศรษฐกิจโลก สงครามการค้า ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ต้นทุนการผลิต และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งล้วนส่งผลต่อภาคเกษตรไทย ทั้งด้านผลผลิต ราคา รายได้เกษตรกร และมูลค่าทางเศรษฐกิจของภาคเกษตร

สศก. จึงมุ่งพัฒนาการวิเคราะห์และคาดการณ์แนวโน้มเศรษฐกิจการเกษตรให้มีความรอบด้านมากขึ้น โดยใช้ข้อมูลและแบบจำลองมากกว่า 1 รูปแบบประกอบกัน พร้อมสรุปผลให้อยู่ในรูปแบบที่ชัดเจน เข้าใจง่าย และนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง ทั้งต่อผู้บริหาร เกษตรกร ประชาชน และหน่วยงานเครือข่าย

ขณะนี้ สศก. กำลังพัฒนาและเตรียมการประยุกต์ใช้ แบบจำลองทางเศรษฐมิติขั้นสูง เพื่อเป็นเครื่องมือช่วยวิเคราะห์ความเชื่อมโยงของตัวแปรเศรษฐกิจหลายด้านที่ส่งผลต่อกัน เช่น GDP ภาคเกษตร ดัชนีผลผลิต ดัชนีราคา ต้นทุนการผลิต อัตราแลกเปลี่ยน ราคาน้ำมันโลก และปัจจัยด้านสภาพภูมิอากาศ

การพัฒนาแบบจำลองดังกล่าวมีความสำคัญ เนื่องจากระบบเศรษฐกิจการเกษตรในปัจจุบันมีความซับซ้อนมากขึ้น ตัวแปรต่าง ๆ เชื่อมโยงและส่งผลต่อกันในหลายมิติ การใช้ข้อมูลย้อนหลังหรือวิธีวิเคราะห์ทั่วไปเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ช่วยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรเศรษฐกิจที่ส่งผลต่อกันในแต่ละช่วงเวลา และช่วยอธิบายถึงสาเหตุของปัจจัยที่กระทบต่อภาคเกษตรในเชิงเศรษฐศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นราคาพลังงาน ภัยธรรมชาติ ภาวะเศรษฐกิจโลก ทำให้การวิเคราะห์มีความชัดเจนและสะท้อนกลไกทางเศรษฐกิจได้ดียิ่งขึ้น

ทั้งนี้ สศก. จะให้ความสำคัญกับการตรวจสอบคุณภาพข้อมูลก่อนนำไปใช้ในแบบจำลอง โดยเฉพาะข้อมูลอนุกรมเวลา รวมถึงการใช้เครื่องมือวิเคราะห์ เพื่อช่วยให้การประเมินผลกระทบ การคาดการณ์แนวโน้ม และการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายมีความชัดเจนและตรงประเด็นมากขึ้น

การพัฒนาองค์ความรู้และเครื่องมือวิเคราะห์ดังกล่าว จะช่วยยกระดับการรายงานสถานการณ์เศรษฐกิจการเกษตรจากการรายงานข้อมูลทั่วไป ไปสู่การวิเคราะห์ที่อธิบายสาเหตุ ผลกระทบ ความเชื่อมโยง และแนวโน้มในอนาคตได้ชัดเจนขึ้น รวมถึงสนับสนุนการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายแบบ Data-driven policy เช่น การออกแบบมาตรการช่วยเหลือเกษตรกร การบริหารความเสี่ยงด้านราคาและต้นทุน และการกำหนดมาตรการเชิงรุกเพื่อลดผลกระทบจากความผันผวนทางเศรษฐกิจ

นอกจากนี้ สศก. ยังให้ความสำคัญกับการส่งมอบคุณค่าจากงานวิเคราะห์เศรษฐกิจการเกษตรไปยัง 4 กลุ่มเป้าหมายสำคัญ ได้แก่ เกษตรกร ให้มีข้อมูลประกอบการตัดสินใจและบริหารความเสี่ยง ประชาชน ให้เข้าใจสถานการณ์สินค้าเกษตรและราคาอาหารอย่างถูกต้อง ผู้บริหาร ให้มีข้อมูลเชิงลึกสำหรับตัดสินใจเชิงนโยบายได้ทันสถานการณ์ และ ภาคีเครือข่าย ให้สามารถทำงานร่วมกันบนข้อมูลและมาตรฐานเดียวกัน

“การพัฒนาแบบจำลองเศรษฐมิติขั้นสูงในครั้งนี้ เป็นก้าวสำคัญของ สศก. ในการยกระดับการวิเคราะห์เศรษฐกิจการเกษตรให้เป็นระบบมากขึ้น เชื่อมโยงข้อมูลกับการตัดสินใจเชิงนโยบาย และสื่อสารข้อมูลเศรษฐกิจการเกษตรให้ชัดเจน เข้าใจง่าย และใช้ประโยชน์ได้จริง เพื่อให้ผู้บริหารตัดสินใจได้ทันสถานการณ์ เกษตรกรปรับตัวทัน ประชาชนมั่นใจ และภาคีเครือข่ายทำงานร่วมกันได้อย่างมีเอกภาพ”