น.ส.ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รมช.เกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า จากการรายงานสถานการณ์การผลิตพลับจังหวัดเชียงใหม่ ปี 2569 มีพื้นที่ปลูกรวมประมาณ 3,299 ไร่คาดการณ์ผลผลิตรวม 4,194 ตัน โดยผลผลิตจะออกมากที่สุดในเดือนสิงหาคม คิดเป็นร้อยละ 57 หรือประมาณ 2,382 ตัน ขณะที่ข้อมูลการขึ้นทะเบียนเกษตรกรผู้ปลูกพลับ ปี 2569 พบจำนวน 91 ครัวเรือน 120 แปลง พื้นที่รวม 469.13 ไร่ ทั้งนี้ ณ ปัจจุบันเก็บเกี่ยวผลผลิตไปแล้วประมาณร้อยละ 80 หรือ 3,342 ตัน เหลือผลผลิตประมาณร้อยละ 20 หรือ 852 ตัน สำหรับพื้นที่ ตำบลแม่นาจร อำเภอแม่แจ่ม มีพื้นที่ปลูกพลับประมาณ 460 ไร่ เกษตรกรประมาณ 100 ครัวเรือน คาดการณ์ผลผลิตประมาณ 464 ตัน โดยผลผลิตจะออกมากในช่วงต้นถึงกลางเดือนสิงหาคม และคาดว่าจะเก็บเกี่ยวแล้วเสร็จภายในสิ้นเดือนสิงหาคม ขณะนี้ราคาพลับสดหน้าสวนอยู่ที่ประมาณ 5 บาท ต่อกิโลกรัม และคาดว่าราคาอาจขยับขึ้นเป็น 7 – 8 บาทต่อกิโลกรัมในช่วงปลายเดือนสิงหาคม
อย่างไรก็ตาม พลับมีลักษณะเฉพาะคือเป็นผลไม้ที่ สุกพร้อมกันและเน่าเสียง่าย โดยเฉพาะผลที่สุกเกินไปหรือได้รับความเสียหายจากแมลง รวมถึงกรณีการเก็บเกี่ยวที่มีการตัดกิ่งเพื่อความสะดวก อาจทำให้ผลเกิดการช้ำและเน่าเสียได้ง่าย จึงจำเป็นต้องบริหารจัดการผลผลิตหลังการเก็บเกี่ยวอย่างเหมาะสม ทั้งการคัดคุณภาพ การรวบรวมผลผลิต และการชะลอการจำหน่าย ซึ่งอาจต้องมีห้องหรือสถานที่สำหรับพักและจัดการผลผลิตเพื่อเพิ่มทางเลือกด้านการตลาด
ในส่วนของ อำเภอจอมทอง เก็บเกี่ยวผลผลิตไปแล้วประมาณร้อยละ 70 และยังไม่มีปัญหาด้านราคา โดยพลับหน้าสวนก่อนบ่มอยู่ที่ประมาณ 20 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่พลับบ่มแล้วเกรด A ราคา 30 บาทต่อกิโลกรัม เกรด B ราคา 25 บาทต่อกิโลกรัม และเกรดอื่น ๆ ประมาณ 20 บาทต่อกิโลกรัม สะท้อนให้เห็นถึงโอกาสในการเพิ่มมูลค่าด้วยการคัดเกรดและการจัดการหลังการเก็บเกี่ยว
ขณะที่ อำเภอแม่วาง เก็บเกี่ยวไปแล้วประมาณร้อยละ 50 และคาดว่าจะมีผลผลิตออกเพิ่มเติมอีกร้อยละ 50 ในเดือนสิงหาคม ราคาพลับหน้าสวนอยู่ที่ประมาณ 10 บาทต่อกิโลกรัม ส่วน อำเภอสะเมิง เก็บเกี่ยวไปแล้วประมาณร้อยละ 80 ราคาประมาณ 5 – 6 บาทต่อกิโลกรัม โดยช่วงนี้พ่อค้าชะลอการรับซื้อ ทำให้เกษตรกรบางส่วนเลือกเก็บผลผลิตออกจำหน่าย ขณะที่บางส่วนปล่อยให้ผลร่วงหล่น
สำหรับมาตรการเร่งด่วน ได้สั่งการให้กรมส่งเสริมการเกษตรประสานสำนักงานพาณิชย์จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อร่วมเพิ่มช่องทางการกระจายผลผลิต โดยเตรียมใช้แนวทางรับพรีออเดอร์จากผู้บริโภคและตลาดปลายทางเปิดโอกาสให้เกษตรกรกำหนดราคาจำหน่ายเอง และนำผลผลิตมาจำหน่ายผ่านตลาดเกษตรกรบริเวณสำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงใหม่และศาลากลางจังหวัดเชียงใหม่ ทั้งนี้ กลุ่มเกษตรกรอยู่ระหว่างหารือร่วมกัน และคาดว่าหากมีความพร้อม จะสามารถนำผลผลิตบางส่วนออกจำหน่ายได้ตั้งแต่วันจันทร์ที่ 17 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป
ด้านแผนระยะยาว ได้มอบหมายให้ประสานสำนักงานพาณิชย์จังหวัด เพื่อเพิ่มช่องทางการตลาดและกระจายผลผลิตออกนอกพื้นที่ พร้อมมอบหมายกรมส่งเสริมการเกษตรจัดทำ Roadmap การพัฒนาพลับในระยะยาว ครอบคลุมตั้งแต่การผลิต การคัดคุณภาพ การจัดการหลังการเก็บเกี่ยว การแปรรูป ไปจนถึงการเชื่อมโยงตลาด เพื่อให้สามารถบริหารจัดการผลผลิตที่ออกสู่ตลาดพร้อมกัน ลดความสูญเสีย และเพิ่มมูลค่าผลผลิตเดือนสิงหาคม 2569
