เผยอาชีพอยู่รอดใน ปีม้าโหด หลังโลกถูก‘เอไอ’ดิสรัปชั่น 

ในปี 2569 สำนักวิจัยหลายแห่งต่างคาดกันว่า…เศรษฐกิจไทยยังคงเติบโตได้ต่ำกว่าศักยภาพ ในระดับที่ 1-2% เท่านั้น! ซึ่งแน่นอนว่าเมื่อเศรษฐกิจยังไม่ฟื้นตัว ก็จะกระทบเป็นลูกโซ่ ไม่เว้นแม้แต่การหางานทำ หรือการประกอบอาชีพ โดยปี “ม้า” นี้ อาชีพไหน?จะยังคงรุ่งโรจน์และอยู่รอดได้ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจแบบหืดจับ!!! ขณะที่อาชีพไหน? ไปไม่รอด…ถูกดิสรัปจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ว่ากันว่า…ยุคนี้เป็นเทรนด์ของ “เอไอ” แล้วแรงงานมนุษย์จะอยู่รอดได้อย่างไร? 

ต้องยอมรับว่าในปีม้านี้ ทิศทางของตลาดแรงงานถูกขับเคลื่อนด้วย 3 เรื่องหลัก คือ เอไอ หรือปัญญาประดิษฐ์ ที่กำลังมาแรง ต่อมา…คือ เรื่องของสังคมผู้สูงอายุ ซึ่งประเทศ ไทยถือว่าเข้ายุคสังคมสูงวัยไปเต็มตัวแล้ว และเรื่องที่ 3 คือ เรื่องความยั่งยืน ที่เป็นเทรนด์ทั่วโลก รวมถึงไทย ดังนั้นใน 5 อาชีพที่มีแนวโน้ม “รุ่งโรจน์” จึงหนีไม่พ้น ผู้ที่มีความรู้ในด้านเทคโนโลยี การใช้คำสั่ง หรือแม้แต่ด้านเอไอ เริ่มจาก

วิศวกรพร้อมท์-ผู้เชี่ยวชาญเอไอ

อย่างที่รู้กันว่าปัจจุบัน เอไอ กลายเป็นส่วนหนึ่งของทุกธุรกิจและการใช้ชีวิตประจำวัน ดังนั้นอาชีพนี้จึงไม่ใช่แค่คนเขียนโค้ด แต่ต้องเป็นคนที่มีทักษะ รู้วิธีสั่งการและปรับแต่ง เอไอ ให้ทำงานตามโจทย์ธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด รวมถึงการจัดการความปลอดภัยและจริยธรรมของเอไอด้วย ทักษะสำคัญ ก็หนีไม่พ้นการเข้าใจโมเดลเอไอ ของแต่ละค่าย ทั้ง GPT, Gemini, Claude หรือ Llama ว่าตัวไหน? เก่งด้านไหน? มีข้อจำกัดอย่างไร? สามารถตรวจสอบข้อมูลที่เอไอสร้างขึ้นว่ามีความถูกต้องน่าเชื่อถือ และไม่มีอคติ ที่สำคัญต้องเข้าใจเรื่องลิขสิทธิ์ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล และจริยธรรมการใช้เอไอ รู้วิธีป้องกันผ่านคำสั่งเกี่ยวกับภัยไซเบอร์ด้วย   

นักวิเคราะห์-นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล

ในยุคนี้ มีการพูดว่า “Data is King” หรือข้อมูลเป็นสิ่งสำคัญที่สุดและมีพลังสูงสุดในการขับเคลื่อนธุรกิจและสังคมยุคใหม่ ทำให้อาชีพ “นักวิเคราะห์ข้อมูล” และ “นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล” กลายเป็นที่ต้องการของตลาดมากอีกอาชีพหนึ่ง เพราะไทยยังขาดแคลนอาชีพนี้แต่ละปีไม่ต่ำกว่าหลักหมื่นคนทีเดียว ที่สำคัญ!! ยังเป็นอาชีพที่มีค่าตอบแทนสูง ซึ่งผู้ที่ทำงานสายนี้ต้องมีทักษะด้านการจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ที่มีปริมาณมหาศาลและหลากหลายรูปแบบ และต้องเข้าใจระบบคลาวด์ของผู้ให้บริการค่ายต่าง ๆ อย่าง AWS, Azure, Google Cloud เป็นต้น ต้องเขียนโปรแกรมได้และใช้เครื่องมือเอไอ มาช่วยสร้างโมเดลเบื้องต้นได้รวดเร็วขึ้น ขณะเดียวกันต้องมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องของสถิติขั้นสูง โมเดลพยากรณ์ที่ซับซ้อน รวมไปถึงแมชชีน เลิร์นนิ่ง มีทักษะการทำให้ข้อมูลเป็นภาพ เล่าเรื่องด้วยข้อมูล ที่ต้องเปลี่ยนตัวเลขที่เข้าใจยากให้เป็นเรื่องราวและยังต้องรู้เรื่องจริยธรรมและความเป็นส่วนตัวของข้อมูลตามกฎหมายกำหนดด้วย 

ผู้เชี่ยวชาญดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ

ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัวแล้ว ทำให้ในปี 69 นี้ อีกอาชีพที่จะรุ่งและต้องการมาก ที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้สูงอายุ จะมีความสำคัญอย่างมากซึ่งทักษะที่สำคัญจะไม่ได้อยู่แค่การดูแลร่างกายพื้นฐาน ต้องมีความรู้ความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับโรคที่มาพร้อมกับอายุ โภชนาการสำหรับผู้สูงวัยกายภาพบำบัดเบื้องต้น การช่วยฟื้นฟูร่างกาย นอกจากนี้… ต้องมีทักษะด้านเทคโนโลยีการใช้งานอุปกรณ์สวมใส่ต่าง ๆ เช่น การวัดอัตราการเต้นของหัวใจ หรือระบบแจ้งเตือนเมื่อมีการหกล้ม สามารถบันทึกและติดตามข้อมูลสุขภาพแบบดิจิทัลเพื่อการดูแลที่ต่อเนื่องและแม่นยำ ขณะเดียวกันต้องมีความเข้าใจเรื่องภาวะทางจิตใจความเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์และพฤติกรรมของผู้สูงอายุด้วย

ผู้เชี่ยวชาญด้านยั่งยืนและสิ่งแวดล้อม

ในปี 69 นี้ กฎหมายเรื่องการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและมาตรฐานความรับผิดชอบต่อสังคม (อีเอสจี) จะเข้มงวดมากขึ้น ธุรกิจทุกขนาดต้องการคนที่มีความรู้เรื่องคาร์บอนเครดิต และการปรับองค์กรให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยอาชีพนี้จะไม่ได้จำกัดอยู่แค่การรักษาสิ่งแวดล้อมแบบเดิมแต่ต้องมีความรู้ด้านกรอบข้อตกลงของอีเอสจี ต้องแม่นยำในเกณฑ์มาตรฐานระดับโลก เช่น GRI, SASB, TCFD และมาตรฐานใหม่ ISSB ที่บริษัทจดทะเบียนทั่วโลกต้องใช้รายงานผลการดำเนินงานด้านความยั่งยืน และต้องสามารถคำนวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งระบบ เพื่อวางแผนไปสู่เป้าหมายเน็ต ซีโร่ รวมถึงความรู้ด้านเศรษฐกิจหมุนเวียน  ด้านกฎหมายและการเงินสีเขียว  

คอนเทนต์ครีเอเตอร์

ยุคนี้คนส่วนใหญ่ไม่ดูทีวีกันแล้ว แต่เสพสื่อจากแพลตฟอร์มผ่านมือถือ ทำให้อาชีพ “คอนเทนต์ ครีเอเตอร์” ยังเป็นที่น่าสนใจ เพราะแม้ เอไอ จะเป็นเครื่องมือในการสร้างภาพตัดต่อ ได้ แต่ “ความคิดสร้างสรรค์แบบมนุษย์” ยังเป็นสิ่งที่ไอไอแทนที่ไม่ได้ คอนแทนต์ ครีเอเตอร์ ในปี 69 นี้ จึงไม่ใช่แค่การทำภาพสวย หรือ ทำคลิปที่ไวรัล เท่านั้น แต่ต้องสามารถสร้างสรรค์คอนเทนต์ที่แปลกใหม่ นำเทคโนโลยี เออาร์ หรือวีอาร์ มาผสมผสาน สามารถใช้ เอไอ ในการผลิต สื่อแบบผสมผสานทั้งข้อความ ภาพ เสียง และวิดีโอ เพื่อลดระยะเวลาการผลิต แต่เพิ่มคุณภาพจากความคิดสร้างสรรค์ของครีเอเตอร์เอง ที่สำคัญ… ความสำเร็จ! จะไม่ใช่แค่ดูยอดไลค์ ยอดแชร์ แต่ ต้องวิเคราะห์คุณภาพของการมีส่วนร่วมในเชิงลึกให้ได้อีกด้วย

หลากหลายอาชีพที่ร่วงโรย

ส่วนอาชีพที่มีแนวโน้ม“ร่วงโรย”อย่างที่รู้กันดีอยู่ ทั้ง “พนักงาน คอลเซ็นเตอร์” ที่สามารถใช้เอไอเอเข้ามาแทนที่ได้ เหลือไว้เพียงแค่กรณีที่มีปัญหาซับซ้อนมาก ที่เอไอไม่สามารถทำแทนได้ เช่นเดียวกับ “พนักงานหน้าเคาน์เตอร์แบงก์” แทบไม่มีความจำเป็น เพราะคนไทยใช้งานโมบายแบงค์กิ้งเป็นอันดับต้นๆ ของโลก ส่งผลให้บทบาทพนักงานสาขาลดลงอย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกับ “พนักงานธุรการและป้อนข้อมูล” ที่มีความต้องการลดลง เพราะเอไอสามารถอ่านเอกสารและกรอกข้อมูลลงระบบได้อย่างแม่นยำ และรวดเร็วกว่ามนุษย์หลายเท่า   นอกจากนี้ “งานเขียนและนักแปล” ก็ลดความจำเป็นลงไปเช่นเดียวกัน เพราะโลกในยุคเอไอนี้ สามารถรับคำสั่งในการเขียนงานต่าง ๆ ไปจนถึงขั้นทำข้อมูลงานวิจัยกันทีเดียว หรือแม้แต่ “งานช่างภาพ ตัดต่อหรือกราฟิก” ก็หมดความสำคัญลงไปเช่นกัน เพราะทุกวันนี้ เอไอ สามารถเจนรูปภาพได้ ตามคำสั่ง ทำกราฟิก มีเครื่องมือตัดต่อ ที่การตัดต่อทำได้ง่ายขึ้นอีกต่างหาก ส่วน “แรงงานในโรงงาน” ที่มีความเสี่ยงสูงหลังจากระบบหุ่นยนต์และเอไอ เข้ามาแทนที่ โดยเฉพาะงานที่ต้องใช้ความละเอียด เช่น คลังสินค้าได้นำระบบจัดเก็บและเบิกจ่ายสินค้าอัตโนมัติมาใช้ จึงลดความต้องการแรงงานคนไปมาก

เมื่อ…เอไอและระบบอัตโนมัติเข้ามาแทนที่ได้ดีกว่าแรงงานมนุษย์ ประกอบกับค่าจ้างแรงงานที่ปรับสูงขึ้นตามค่าครองชีพ ถือเป็นต้นทุนลำดับแรกๆของธุรกิจ ในเมื่อธุรกิจต้องลดต้นทุนเพื่ออยู่ให้รอด แรงงานมนุษย์ ก็ต้องดิ้นรนและปรับตัวให้ทันกับโลกยุคดิจิทัล จึงจะเป็นหนทางรอด!!

ทีมเศรษฐกิจ